'Twee Vrouwen' van Harry Mulisch opnieuw op de planken

0

Be first to thanks! .

 

Renée Soutendijk (59) speelt de hoofdrol in het toneelstuk Twee Vrouwen naar het gelijknamige boek van Harry Mulisch. De actrice: ,,Ik heb het drukker dan ooit.''

Eigenlijk, bekent ze aan het einde van het gesprek, ervaart ze interviews meer als last dan lust. ,,Twee Vrouwen is een prachtige productie die ik onder de aandacht wil brengen. Maar vraaggesprekken gaan vaak alleen over mij. Dat vind ik soms jammer.''

Het is niet de nuffigheid van de gevierde actrice die het allemaal al heeft gezien, maar juist haar aangeboren bescheidenheid en ingebakken Nederlandse nuchterheid die Renée Soutendijk enigszins publiciteitsschuw maakt. De 59-jarige oogt nog altijd als Paul Verhoevens muze uit de speelfilms Spetters (1980) en De Vierde Man (1983): een combinatie van Hollands welvaren met blozende wangen en een prachtige vrouw met het aura van onschuld en een soort onderhuidse sensualiteit.

In Twee Vrouwen, naar het gelijknamige boek van Harry Mulisch uit 1977, speelt ze de intellectuele conservatrice Laura Tinhuizen, getrouwd met Alfred Boeken (Chris ­Tates). Ze wordt evenwel verliefd op de jonge kapster Sylvia Nithart (Roos van Erkel) en zet daarmee een reeks van dramatische ontwikkelingen in gang.

quoteWeduwe ,,Toen het boek verscheen, was ik achttien. Te laat voor mijn boekenlijst, maar ik heb het uiteraard gelezen. Het gold als lijfboek voor menige lesbische vrouw. Tegelijkertijd kreeg Mulisch de feministische golf over zich heen. Wie was deze machoman dan wel om te vertellen hoe lesbische liefde in elkaar zat?''

Renée Soutendijk verbleef tijdens de voorbereiding voor lezing van het stuk zelfs een dag in de werkkamer van de auteur. ,,Zijn weduwe Kitty was benieuwd naar de bewerking en had ons uitgenodigd. Het is een klein museum. Kitty vond het script heel mooi. Plots zat er een duif in de vensterbank. 'Dat is Harry', zei ze. 'En hij vindt het goed.''' Tijdens een van de try-outs waren de twee dochters uit Mulisch' eerste huwelijk aanwezig. Ook zij gaven hun 'zegen.' ,,Ze waren dolenthousiast.'' Een lesbische vrouw spelen, hoe doet Renée Soutendijk, getrouwd met commercialregisseur Thed Lenssen (66), dat? ,,Je put als actrice uit je eigen ervaringen. In mijn geval niet op lesbisch gebied, maar je zoekt wel degelijk naar het gevoel van een verliefdheid die je overkomt. En die jouw wereld volledig op zijn kop zet.

Renée Soutendijk verbleef tijdens de voorbereiding voor lezing van het stuk zelfs een dag in de werkkamer van de auteur. ,,Zijn weduwe Kitty was benieuwd naar de bewerking en had ons uitgenodigd. Het is een klein museum. Kitty vond het script heel mooi. Plots zat er een duif in de vensterbank. 'Dat is Harry', zei ze. 'En hij vindt het goed.''' Tijdens een van de try-outs waren de twee dochters uit Mulisch' eerste huwelijk aanwezig. Ook zij gaven hun 'zegen.' ,,Ze waren dolenthousiast.''

Een lesbische vrouw spelen, hoe doet Renée Soutendijk, getrouwd met commercialregisseur Thed Lenssen (66), dat? ,,Je put als actrice uit je eigen ervaringen. In mijn geval niet op lesbisch gebied, maar je zoekt wel degelijk naar het gevoel van een verliefdheid die je overkomt. En die jouw wereld volledig op zijn kop zet.

Renee Soutendijk en Roos van ErkelFlower power ,,Laura, de hoofdpersoon in Twee Vrouwen, staat er versteld van dat ze verliefd wordt op een vrouw op een manier die ze niet kent. Haar vorige relaties waren gebaseerd op rationele gronden, ze deelde dezelfde interesse met haar partners over bijvoorbeeld kunst. Nu is ze door die donderslag de controle kwijt en wordt ze heel kwetsbaar.''

,,Het boek van Harry Mulisch is een universeel liefdesverhaal dat toevallig over een lesbische relatie gaat. Natuurlijk zoek je emotionele parallellen in je eigen leven, maar het is onzin dat je eerst iets moet ervaren om het te kunnen spelen. Daar ben je actrice voor."

De liefdesroman van Mulisch behandelt volgens haar een gegeven, dat juist in deze tijd actueel is. ,,Homoseksualiteit wordt lang niet door iedereen geaccepteerd. In de jaren 70 was de verdraagzaamheid groter. Ik had gehoopt dat de tijdgeest van toen - de flower power, de emancipatiegolf - een bevrijdende werking zouden hebben. Maar ik bemerk dat we vandaag de dag angstiger, minder tolerant en beduidend conservatiever zijn geworden.''

Oorspronkelijk, vertelt Soutendijk, zou het boek niet Twee Vrouwen, maar Het Afwezige Kind heten. ,,Mulisch stelde zich namelijk tevens de vraag of een relatie echt bestendig kan zijn als er geen kinderen uit voortkomen.

renee soutendijk en Chris Tates60ste
,,Kinderen kunnen een stabiliserende invloed hebben. Ik denk dat als Thed en ik geen kinderen hadden gehad, we misschien niet meer samen zouden zijn. Net als elk huwelijk kende dat van ons pieken en dalen. Kinderen betekenen verantwoordelijkheid. Niet dat je jezelf geweld hoeft aan te doen, maar je doet wel meer je best.

,,Ik kan me iets voorstellen bij de keuze voor een ander. Op een zeker moment in je leven - als de fase van mannetje, vrouwtje, huisje, boompje, beestje voorbij is - heb je behoefte aan zielsverwantschap.''

Ze vertelt dat ze het aan de vooravond van haar 60ste drukker dan ooit heeft. ,,Bijna 60. Het klinkt oud, maar zo voel ik me niet.'' Ze speelt in de remake van de klassieke Italiaanse horrorfilm Suspiria, is benaderd voor andere filmproducties ('Mag ik niks over zeggen'), gaat door met de tv-serie Centraal Medisch Centrum en staat volgend seizoen met Victor Reinier op de planken in de speciaal door Ger Thijs geschreven tragikomedie Roem.

,,Ik ben daarin een psychiater die een acteur behandelt, die lang de hoofdrol in een politieserie heeft gespeeld, maar nu door de producent te oud is bevonden en uit de reeks wordt geschreven.''

quoteGezin
Toch merkt ze dat haar leeftijd tegelijk voor een begrenzing van haar werk zorgt. ,,Filmrollen voor ouderen zijn beperkt, in Nederland overigens meer dan in de Verenigde Staten. Maar tegelijk: op toneelgebied zijn de mogelijkheden groter. En er zijn buiten het acteren nog zoveel leuke dingen in het leven.''

Ze doelt op haar gezin - zoon Jaïr die natuur- en sterrenkunde studeert en net het ouderlijk nest heeft verlaten en dochter Caro, fotografe, actrice en moeder van vier kinderen tussen de drie maanden en acht jaar. ,,Gaat me goed af hoor, grootmoederen'', lacht ze. ,,Ze zijn een prachtig bezit. Als ik een dagje vrij heb ga ik altijd buurten. Heerlijk knuffelen met de kleinkinderen.''

HUMMELINCK STUURMAN THEATERBUREAU



Tags: Harry Mulisch,, Renée Soutendijk,, Twee vrouwen