‘Muziek is de reden dat ik nog gezond ben’

4

0 user and 4 guests have thanked.

 

Het nummer ‘Minority’ reist al jaren mee met queer singer-songwriter, gitarist en musicoloog Shishani Vranckx (34) uit Amsterdam. Deze week verscheen een pittige variant van de track met rafelige synthgeluiden, stevig stuwende drums en gruizige gitaren, als single van diens aankomende EP Miss Catharsis. Zaterdag treedt Shishani op tijdens de vierdaagse online-editie van Eurosonic Noorderslag.

‘Minority’ is een intens, persoonlijk maar ook een sociaal strijdbaar lied. Over tegen de stroom in je identiteit vormgeven, kunnen liefhebben wie je wil, en in vrijheid mogen zijn wie je bent. Direct gericht aan de mensen die Shishani’s identiteit veroordelen en onomwonden stellen dat die niet zou mogen bestaan. ‘What you say/ is that I am not supposed to be/ walking this earth/ that I don’t deserve/ to live a free life.’

Shishani zong het elf jaar geleden al, aan het begin van diens carrière, nadat die „op het podium was gekatapulteerd” van een muziekprijzengala in geboorteland Namibië, vertelt Shishani door de telefoon thuis in Amsterdam-Zuidoost. Shishani zit in quarantaine na diens eerste verblijf in Namibië sinds het begin van de pandemie.

Het nummer was genomineerd voor twee muziekprijzen tijdens het gala. Crucialer was voor Shishani de ontdekking dat die met muziek niet alleen zichzelf maar ook anderen een stem kon geven. In een land dat „absoluut geen veilige plek was voor queer- en transpersonen” maakte Shishani met het nummer een statement. „Ik werd overspoeld door coming-outs van meiden die voelden dat ze bij mij veilig waren, omdat ik ‘out’ was. Sindsdien zing ik het overal waar ik kom. Je weet nooit wie er in de zaal zit.”

Je hebt zelfs net met je band Miss Catharsis een nieuwe versie van ‘Minority’ uitgebracht .

„Juist omdat ik het lied al zolang meedraag, wilde ik het met producer Jurriaan Sielcken naar een ander niveau tillen en meer power geven. Ik durfde rauwer te gaan dan voorheen – qua elektronica, livedrums en rock-esthetiek. Het klinkt brutaler; gedurfder. Zo voelt deze periode in mijn leven ook. Ik wil nu echt míjn ruimte innemen.”

Je speelde ‘Minority’ in een Black Lives Matter-special van de VPRO. Er ontstond wat meer aandacht voor de structurele ongelijkheid die voor jou al zo lang onderdeel is van je leven en wat je maakt. Hoe voelde die periode voor je?

„Als een opluchting. Eindelijk wordt het gezien. Ik had afgelopen jaren soms het gevoel dat ik op het podium tegen de wind in stond te schreeuwen. Maar ik voelde ook uitputting; was emotioneel en gefrustreerd. Waarom moeten we het hier nog over hebben? Waarom zijn we niet waar we al lang hadden moeten zijn?”

In ‘Built My Home’ van je aankomende EP, beschrijf je hoe je afgelopen jaren de relatie met jezelf en je identiteit sterker hebt gemaakt. Wat voor rol speelde je muziek bij dat proces?

„Muziek is de reden dat ik nog sane ben. Ik kon wat ik voelde veilig kwijt in muziek. Ik ben een gemengd persoon en een queer persoon – ik moest mijn eigen thuis creëren. Ik heb ontdekt dat veel van de pijn van het nergens behoren ook een grote pracht in zich heeft. Ik sta open voor de kracht van het leven in welke vorm dan ook.”

Je was net voor het eerst in drie jaar weer in je geboorteland Namibië, dat een centrale rol speelt in je werk. Hoe was dat?

„Het was meer dan ooit een ‘soul trip’ – een introspectieve, innerlijke reis. In Namibië heb je grote vlaktes, je hoeft niemand te zien als je dat niet wil. Ik heb veel persoonlijke dingen een plek kunnen geven. Als kind worstelde ik ontzettend met mijn gemengde roots. En sinds twee jaar maak ik een intens persoonlijk proces door rondom mijn genderfluïditeit, waar ik tien jaar geleden niet de juiste taal en tools voor had. De lockdown, en daarna in Namibië kunnen zijn, hebben ervoor gezorgd dat ik eindelijk op een diep niveau meer rust voel over wie ik ben en waar ik voor sta.”

Je trad veel op, en over heel de wereld. Wat voor effect had de lockdown op jou als maker?

„Ik kon niet meer van trein naar vliegtuig rennen en zat ineens met mezelf in één ruimte en moest mezelf onder ogen komen. Ik voelde weer ruimte om kunst te maken, en heb in die tijd Miss Catharsis gecreëerd. Het zegt ook wel iets over het hamsterwiel waar we heel de tijd in rennen, dat dit daar blijkbaar voor nodig was.”

Voor je project ‘Namibian Tales’ deed je eerder onderzoek naar de traditionele muziek van de San-mensen in Namibië. Hoe heb je die bagage voor deze EP ingezet?

„Tot nu toe waren mijn muzikale invloeden allemaal eilanden voor me. Ik was óf bezig met Namibian Tales in de Kalahari-woestijn, of stond ergens te genieten van spoken word, of zat thuis keihard te rocken op Radiohead. Het is me nu gelukt al die invloeden samen te voegen en mijn eigen klank te creëren. Ik hoef niet meer te kiezen. Het laatste nummer op de EP, ‘Manguluka’, bevat de taal van mijn moeder, met de complexe ritmes die ik van de San-mensen heb geleerd, maar is ook heel rock-georiënteerd.”

In meerdere projecten gebruik je muziek om nieuwe verbintenissen te creëren. Met de San-vrouwen in ‘Namibian Tales’. Met vrouwen met een Indonesische achtergrond in je project ‘Sisterhood’. Met de vrouwen van kleur die je band Miss Catharsis vormen.

„De rode draad is heling – van mezelf, en in verbinding met anderen. Ik maak wat ik om me heen mis. Ik ken geen bands met alleen vrouwen van kleur in Europa, dus creëer ik die zelf. Muziek is de sterkste en mooiste manier om ruimte in te nemen. Miss Catharsis is een plek om ons los te vechten van culturele verwachtingen, onze emoties een plek te geven en die te vertalen naar een agressiever klankbeeld.

„De stemmen van vrouwen van kleur zijn in de geschiedenis altijd gesmoord. Zoveel waren er belangrijk bij ontdekkingen, of als leiders in een onafhankelijkheidsstrijd, maar kregen nooit de credits die ze verdienden. Vandaar dat het zo belangrijk is dit soort plekken te creëren. Waar de waarheid is weggenomen, wil ik die teruggeven.”



Shishani treedt zaterdag 22 januari op tijdens de digitale editie van ESNS om 22.45 uur. De EP ‘Miss Catharsis’ verschijnt 24 februari. Info: shishani.nl


nrc

Tags: Shishani

Comments powered by CComment