Theoloog des vaderlands in actie voor homo’s in de kerk: 'Alsof God zich zorgen maakt over wat er in bed gebeurt’

0

Be first to thanks! .

Samuel Lee

  Theoloog des Vaderlands Samuel Lee is diep aangedaan door het leed dat kerken homoseksuelen aandoen. Hij roept hen op lhbt’ers niet de deur te wijzen of proberen te veranderen, maar hen onvoorwaardelijk te accepteren.

Bij zijn benoeming tot Theoloog des Vaderlands, vorig jaar november, kondigde Samuel Lee aan dat hij vooral een Theoloog van de Straat wilde zijn. Dat was hij. Hij reisde heel Nederland door, in een jaar tijd heeft de uit het Midden-Oosten afkomstige Amsterdamse pastor nog nooit zoveel Nederlands gepraat als afgelopen jaar.

 

Lee, docent theologie van migratie aan de VU en voorganger in een onafhankelijke pinksterkerk in de Amsterdamse Bijlmer, was bij slachtoffers van de aardbevingen in Groningen; hij is nog bezig met zijn idee voor hen een nationale gebedsdag te houden.

Hij sprak met vluchtelingen, met oude en jonge mensen, met gelovigen net zo goed als met ongelovigen. De ontmoetingen hebben hem geraakt en verrijkt, zegt hij in zijn werkkamer bij zijn eigen academie waarin hij jonge mensen uit heel de wereld opleidt.

Maar niets maakt op deze vijftigjarige theoloog zoveel indruk als de ervaringen van homoseksuelen met kerken die homoseksualiteit afwijzen – wat gebruikelijk is in pinksterkerken, net als in veel evangelische gemeenschappen, behoudende protestantse kerken en in de katholieke kerk.

Lee hoorde van homoseksuelen hoe ze letterlijk de kerk werden uitgezet, hoe ze worstelden met zichzelf en met hun gemeenschap die hen alleen wilde accepteren als ze zich zouden bekeren en zouden veranderen. Ze vertelden hem, ‘tot bloedens toe’ op hun knieën te hebben gebeden om hun geaardheid te veranderen, wat Lee ‘een onmogelijkheid’ noemt. En ze vertrouwden hem toe geprobeerd te hebben uit het leven te stappen, ze vertelden van anderen die dat daadwerkelijk hebben gedaan.

Lee: “Mijn specialisme is theologie van ­migratie. Ik ben niet thuis in de lhbt-gemeenschap, voor mij is dit een nieuwe wereld, ik weet niet hoe het precies in elkaar steekt, misschien gebruik ik de verkeerde woorden en termen. Maar my goodness, waar zijn we mee bezig? We leven in 2020, niet in de Middeleeuwen.”

 

Hartekreet

De Theoloog des Vaderlands schreef het allemaal op in anderhalf A-viertje, een hartekreet noemt hij het. Vandaag publiceert hij die op zijn eigen website. Vlak voor zijn afscheid begin november, roept hij kerken op schuld te belijden en vergeving te vragen voor het leed en onrecht dat zij lhbt’ers hebben aangedaan. Hij weet dat dat in zijn religieuze omgeving slecht kan vallen, hij zegt herhaaldelijk dat mensen misschien boos op hem worden. Maar hij doet het toch:

“Zij moesten een stem krijgen, vooral vanuit de evangelische en pinksterwereld. Voordat ik vertrek als Theoloog des Vaderlands wil ik dit nog vertellen. Het lijkt wel alsof ik geroepen word, dat er een goddelijke stem is die zegt: Samuel, jij moet dit doen. Dat is toch de pinksterman in mij, die dit zo voelt.

“Wij zeggen dat mensen veilig zijn bij God, daar zingen we over, we preken over zijn liefde. Maar soms vraag ik me af hoe veilig we zijn bij de mensen van God. Kunnen we werkelijk vertellen wat we voelen, kunnen we mens zijn? Wat je theologie ook is, ieder mens is gelijkwaardig en je moet de rechten van de mens in acht nemen. De kerk moet juist de plek zijn waar iedereen welkom is. Menselijkheid gaat aan alle ­geloof vooraf.”

 

Begrijpt u waarom kerken zoals de uwe homoseksualiteit, transseksualiteit afwijzen?

“Er zijn bijbelse teksten, dat mannen niet met mannen mogen slapen. Het gaat in die passages over ontrouw, over perversiteit, dat komt net zo goed bij hetero’s voor. Maar waar ik vandaag kom nemen ze die teksten letterlijk. Dat mag. Maar dat letterlijk nemen moet niet uitmonden in preken die ­anderen uitsluiten. Daar moet je heel voorzichtig mee zijn. Je kunt vasthouden aan de Bijbel, maar je moet uitkijken hoe je dat brengt. Demoniseren en uitsluiten van mensen, dat kan niet.”

In orthodoxe protestantse kerken zeggen ze: je mag homo zijn, we hebben je lief, maar je mag geen seks hebben. Is dat ook voor de pinksterbeweging een theologische uitweg?

Wijzend op zijn voorhoofd: “Ja daaaag! Stel je voor dat je tegen een hetero zegt dat die wel hetero mag zijn, maar het niet mag praktiseren. Hoe ga je dat doen? Zolang mensen elkaar en de samenleving niet beschadigen, moeten ze zelf weten wat ze in bed doen. Alsof God zich zorgen maakt over wat er daar gebeurt. Het is de geaardheid van die persoon, hoe kan je zeggen dat je het mag zijn maar het niet mag doen? Dan kun je nog beter zeggen dat je het ook niet mag zijn.”

In pinkster- en evangelische kerken worden homoseksuelen genezen door duiveluitdrijving, of met therapie. De Tweede Kamer wil dat verbieden, wat vindt u daarvan?

“Dat is goed, in die zin dat er dan controle komt. Homoseksualiteit wordt verbonden met demonen, of met zondige voorouders, en daar zou je bevrijd van moeten worden. Ik ben een pinksterman, ik weet van bezeten zijn, maar sorry, dit vind ik onacceptabel. Geaardheid moet je respecteren, je kunt niet theologisch opleggen dat dat niet deugt.”

U komt nu met een oproep tot schuld ­be­lijden en vergiffenis. Hoe ziet u dat ­praktisch voor u?

“Ik noem bewust geen kerkgenootschappen, iedereen die zich aangesproken voelt kan het doen. Allereerst persoonlijk. Stel je voor dat je iemand hebt beledigd, vraag je af hoe het zou voelen als jij hem of haar was, en vraag voor jezelf vergiffenis aan God. ­Gemeenten kunnen kijken waar zij als groep lhbt’ers pijn hebben gedaan, door hun taal of prediking. Bid om vergeving, en maak programma’s over acceptatie van ­homoseksuelen. En ik kijk ook naar het hoge niveau, van kerkelijke leiders. Zij kunnen met een statement komen dat zij lhbt’ers onrecht hebben aangedaan, en bij God ­vergiffenis vragen.”

Wat hebben lhbt’ers daaraan? Zouden ze er niet meer baat bij hebben als er wordt gestopt met verkondigen dat zij zondig zijn?

“Ja, dat probeer ik met mijn hartenkreet te bereiken. Ik zeg niet dat alle kerken mensen van hetzelfde geslacht moeten trouwen. Maar begin te begrijpen hoeveel pijn je ze doet. Ik denk dat het heel goed is als kerken duidelijk maken dat ze elke vorm van uitsluiting laten varen, en dat ze uitspreken dat iedereen welkom is, zonder voorwaarden. Ik wil kerken dat niet opleggen. We ­leven gelukkig in Nederland, dit is een vrij land. Je mag traditioneel en orthodox denken, dat is ieders recht. Als ik zeg dat anderen zo niet mogen denken, ben ik van de ­andere kant dictatoriaal. Daarom noem ik mijn oproep een hartekreet, en geen manifest. Ik vraag geen excuses van de kerken, excuus is een politieke term. Ik vraag ver­geving in geestelijke, religieuze zin. Ik ben geen activist, dit is broederlijke kritiek.”

Lhbt’ers lijden aan de kerk; in uw hartekreet noemt u de kerkelijke boodschap die leidt tot angst, depressie en zelfmoord zelfs gewelddadig. Er staan levens op het spel, hoeveel tijd heeft u nog?

“Ja, dat is moeilijk, heel moeilijk. Ik vind dit gewelddadig, en geweld is verboden, dat is zo. Dit is echt heel lastig, ik zie het punt. Kijk, voor mij als persoon is dit een hele grote stap. In mijn kerk en veel andere migrantenkerken is dit taboe. Het is misschien ­naïef, maar ik probeer het bespreekbaar te maken.”

Waar bent u bang voor? Dat u de kerk wordt uitgezet?

“Nee. Ik voel in mijn hart dat ik voorzichtig moet zijn, omdat mijn oproep dan het meeste effect heeft. Ik zie mezelf hier meer als een bruggenbouwer. Misschien pakken anderen dit op. Als ik binnen mijn kringen in één keer te veel doe, dan gaat het niet lukken en verandert er niks in hun hart.”

In uw hartekreet schrijft u meermalen dat er ook kerken zijn waar homoseksualiteit geen probleem is. De remonstranten hadden al het homohuwelijk voordat homoseksuelen voor de wet kunnen trouwen, in de Protestantse Kerk in Nederland is er een liturgie voor diensten waarin transgenders in hun nieuwe identiteit worden bevestigd. Wat doet u nog in de pinksterkerk, zou u daar niet beter op uw plek zijn?

“In mijn kerk kunnen homoseksuelen niet trouwen, maar gelukkig zijn er kerken waar dat wel kan. In andere landen kan dat niet. In de pinksterkerken is er een spirituele connectie tussen hart en Heilige Geest, daar voel ik me bij thuis. Ik zie excessen, maar er is spiritualiteit, mystiek. Ik wil blijven in waar ik in geloof. Ik wil niet weg, zelfs niet als mensen zeggen: waarom zit jij daar nog? Andere kerken zijn verder, ik ben nog onderweg. Ik ben en blijf een onafhankelijke, eigenwijze pinksterman.”


TROUW


Comments powered by CComment

Articles - FJ Related Plus